Qera për të huajt: çfarë kontrate i duhet qiramarrësit për lejen e qëndrimit

Gjithnjë e më shumë qiramarrës janë të huaj: studentë, punonjës, pensionistë, nomadë digjitalë. Për pronarin dhe agjentin ndryshimi kryesor është një: i huaji që do të qëndrojë më shumë se 90 ditë ka nevojë për leje qëndrimi, dhe për lejen i duhet një dokument për banesën ku jeton. Ky dokument, në shumicën e rasteve, është kontrata e qerasë që i jepni ju. Ky udhëzues shpjegon çfarë kërkohet, me lidhjen te dokumenti zyrtar për çdo rregull. Faktet u kontrolluan më 22 tetor 2026.

Pse kontrata ka rëndësi për të huajin

Leja e qëndrimit është dokumenti që e lejon të huajin të qëndrojë në Shqipëri më shumë se 90 ditë brenda 180 ditëve (ligji nr. 79/2021 “Për të huajt”, neni 3). Sipas përshkrimit të shërbimit në e-Albania, kërkesa bëhet online brenda 30 ditëve nga hyrja në Shqipëri, dhe dokumentet origjinale dërgohen me postë pasi kërkesa pranohet.

Lista e dokumenteve në e-Albania kërkon për studentët, pensionistët, bashkimin familjar dhe kategori të tjera “dëshmi e akomodimit të përshtatshëm në Shqipëri, certifikatë/kontratë qiraje të banesës në përputhje me standardet e banimit në Shqipëri”. E njëjta kërkesë është edhe në listën për lejen unike të punës, përfshirë punonjësit lëvizës digjitalë. Pra, qiramarrësi i huaj ka nevojë për një kontratë me shkrim, në emrin e tij, me adresën e saktë dhe me afat që mbulon periudhën e lejes.

Me noter apo jo

Listat e e-Albania nuk thonë që kontrata duhet të jetë noteriale. Nëse qiramarrësi kërkon kontratë te noteri, pyesni bashkë zyrën e migracionit se çfarë pranon. Te noteri akti hartohet në shqip, dhe kur njëra palë nuk e di gjuhën, përmbajtja përkthehet e plotë nga noteri ose nga një përkthyes i pranuar prej tij dhe palëve (ligji nr. 110/2018 për noterinë, neni 100).

Sipas ligjit nr. 111/2018 për kadastrën, neni 57, kontrata e qerasë me akt noterial për më shumë se 9 vjet regjistrohet detyrimisht në kartelën e pasurisë; ajo mbi një vit mund të regjistrohet.

Kush janë qiramarrësit dhe çfarë u kërkohet

• Pensionistët: ligji parashikon leje për të huajt që janë në pension në vendin e tyre, deri në një vit herën e parë dhe e rinovueshme çdo vit, pa të drejtë aktiviteti ekonomik (neni 85). Lista e e-Albania kërkon, përveç dokumentit të banesës, pension vjetor mbi 1 200 000 lekë, vërtetim nga një bankë shqiptare për transferimin e pensionit, sigurim shëndetësor në Shqipëri dhe dëshmi penaliteti.
• Nomadët digjitalë: “leja unike qëndrimi për punonjës lëvizës digjital” jepet deri në një vit herën e parë, me kontratë me punëdhënës ose porositës jashtë shtetit, të ardhura të mjaftueshme, dëshmi të akomodimit dhe adresës në Shqipëri, sigurim shëndetësor për të paktën një vit dhe dëshmi penaliteti (neni 68).
• Studentët: leje njëvjeçare, që shtyhet çdo vit deri në mbarimin e studimeve (neni 46). Nëse jepni me qera pranë universiteteve, kini parasysh që viti akademik nis në shtator.
• Punonjësit: puna në Shqipëri kërkon leje unike (neni 56), me kontratën e punës dhe dokumentin e banesës.
• Shtetasit e BE-së: sipas ndryshimit të vitit 2025 (neni 33/1), mund të qëndrojnë mbi tre muaj pa leje, nëse punojnë, kanë mjete të mjaftueshme dhe sigurim shëndetësor ose studiojnë, por regjistrohen online pranë autoritetit për kufirin dhe migracionin brenda tre muajve nga mbërritja.

Regjistrimi i adresës

I huaji me leje të përkohshme qëndrimi prej të paktën një viti quhet banor i përkohshëm vetëm pasi regjistrohet në zyrën e gjendjes civile të bashkisë ku banon, dhe duhet të njoftojë autoritetet sa herë ndryshon vendqëndrimin (neni 36). E njëjta vlen për shtetasin e BE-së me certifikatë regjistrimi (neni 33/1). Prandaj kontrata me adresën e saktë i duhet edhe pas marrjes së lejes.

Qeraja, depozita dhe inventari

• Kërkojeni qeranë me transfertë bankare në një llogari në emrin tuaj. Të dy palët kanë provë për çdo pagesë, dhe qiramarrësi i huaj shpesh ka nevojë për të.
• Shkruani në kontratë shumën dhe monedhën. Mos shkruani “lekë të vjetra”: Banka e Shqipërisë kujton se reforma e vitit 1965 i ndërroi kartëmonedhat me raport 10 me 1, dhe një i huaj nuk e di që 500 000 lekë të vjetra janë 50 000 lekë.
• Shkruani depozitën dhe kushtet e kthimit të saj.
• Bëni inventarin e mobilieve dhe pajisjeve, me foto dhe leximin e matësave në ditën e hyrjes, të nënshkruar nga të dy.
• Përcaktoni kush paguan shpenzimet e pallatit, ujin, dritat dhe internetin.

Çfarë do t’ju kërkojë një qiramarrës i kujdesshëm

Certifikata e pronësisë është dokumenti që provon titullin dhe i lëshohet vetëm pronarit ose bashkëpronarëve (ligji për kadastrën, neni 17). Një i huaj i informuar do t’ju kërkojë ta shohë dhe do ta krahasojë emrin me dokumentin e identitetit. Nëse kontratën e nënshkruan agjenti ose një i afërm, mbani gati autorizimin me shkrim. Mos u habitni nëse qiramarrësi nuk paguan asgjë para se ta shohë banesën dhe kontratën: në faqen mashtrimet me prona shpjegojmë pse. Këto kërkesa nuk janë mosbesim, por mbrojtja e zakonshme e dikujt që nuk e njeh tregun.

Për të publikuar njoftimin tuaj, shihni shtëpitë me qera dhe njoftimet pa agjensi.

Ky material jep informacion të përgjithshëm, jo këshillë ligjore: për raste konkrete pyesni zyrën e migracionit, një noter ose një avokat.